Rasplet Festival (08.08.26)
Photos by Dimitar Apostolov -ZewleanВо склоп на летната програма на културата во Македонија, се одвиваат голем број на настани и фестивали. Еден од поубавите кој го краси летото е фестивалот Расплет, кој се оддржува во градот Кочани. Иако ова е само второ издание на фестивалот, Расплет веќе си има изградено своја заедница – музичари и слушатели кои безусловно ги подржуваат младите дечки позади ова културно збирање.
Кочани, за време на траењето на фестивалот, станува место каде што се спојуваат различни генерации за да ја поддржат основната цел на фестивалот, односно, собирање на средства за жртвите на трагедии низ целиот свет, а воедно да изгради солидарност меѓу младите и да помага во враќањето на моралот по вакви непогодни настани.
За тие кои се уште не го имаат искусено овој фестивал на своја рака, Расплет е физичкото олицетворение на животот и делото на Сара Јорданова. Таа покрај тоа што е музичар (Ломза и Корка), прво е другарка на прекрасните луѓе што го направија овој фестивал во нејзина чест и е уште една од младите лица кој се пример за тоа дека културата гради солидарност кај младите. Без младите и културата што ја создаваат, сцената нема душа. Нивната истрајност, енергија, идеи и желба да изградат нешто од ништо се она што ја одржува музичката култура жива. Борбата на младите не се води против одредена институција или идеологија, туку против самата стагнација. Идејата дека ништо не мора да се менува, дека ништо ново не треба да се создава и дека културата може едноставно да исчезне без никој да забележи. Фестивали како Расплет го докажуваат спротивното: дека кога младите создаваат, организираат, танцуваат и се здружуваат, тие ги претвораат просторите што инаку би можеле да бидат занемарени во места каде што активно се создава култура. Во чест на Сара, на отварањето беше оддржан говор, кој беше проследен со песната „Every Breath You Take“ од The Police, отсвирена од нејзините пријатели. Тука започна фестивалот.
Како и предходната година, и овогодишниот репертоар беше изграден околу алтернативна и независна музичка сцена. Од македонското поднебље, на Расплет учествуваа неколку бендови, вклучително Немеза; Мартин Џорлев и Полјанците; Персеида; Големата вода и Член 16.
Ова издание на Расплет беше особено посебно бидејќи ѝ даде можност на публиката да ја открие Немеза, млад бенд од Кочани. Како најмлад бенд во фестивалската постава, тие оставија изненадувачки силен впечаток, докажувајќи дека локалната сцена има многу свежа енергија и потенцијал. Расплет го опишува нивниот звук како „мешавина од прото-панк и алтернативен рок, комбинирајќи елементи на гараж рок“ во својата објава на Инстаграм во која го најавува нивниот настап. Иако овој опис ги доловува некои од темелите на нивниот звук, тој само ја гребе површината на она што Немеза го донесе на сцената. Нивната енергија и посветеност во живо е тешко целосно да се срочи во зборови. Навистина мора да ги чуете Немеза во живо за да ја искусите целосната слика и енергија што овие млади музичари ја носта во себе.
Персеида и Големата Вода се бендови кои веќе се имаат етаблирано во локалната сцена, познати по нивната заразна енергија и уникатната боја на нивниот звук. Нивните настапи на Расплет беа помалку како запознавања, а повеќе како потсетници зошто овие бендови станаа толку препознатливи имиња на алтернативната сцена. И двата бенда внесуваат силно чувство на идентитет во својата музика, создавајќи настапи кои тешко се мешаат со некој друг. Нивното присуство, исто така, додаде чувство на познатост на фестивалот, а сепак остави доволно простор нивниот звук да се чувствува свеж и возбудлив во жива атмосфера.
Од друга страна ги имаме Мартин Џорлев и Полјанците, како и Член 16. Овие два проекта ги чинат збир на музичари кои веќе со години ја красат алтернативната музичката сцена. Но, би било неправедно да се сместат нивните настапи во иста категорија, пред се, бидејќи и двата се сопствена категотија за себе. На почетокот, Мартин Џорлев и Полјанците создадоа длабоко емотивна атмосфера, носена од нежни мелодии и срдечни текстови кои за публиката беа речиси како приспивни песни. Тие ја отворија вечерта со топлина и нежност што веднаш ги привлече слушателите, а нивната музика нежно се одвиваше низ просторот како мека прегратка. Тоа беше прекрасен и интимен почеток на вечерта, создавајќи атмосфера што помалку личеше на концерт, а повеќе на групно емотивно искуство, емотивно заедничарење. Од друга страна, Член 16 дефинитивно го остави најсилниот впечаток за вечерта, спојувајќи музиката и визуали во едно кохезивно доживување. Веќе одреден период дечките го имаат етаблирано својот звук на сцената, воспоставајќи свој уникатен идентитет. Нивниот звук е длабоко вкоренет во експериментирањето и атмосферски аранжмани што постојано ги предизвикуват очекувањата на публиката. На прв поглед, нивната изведба носеше речиси Линчијански квалитет - чудна, надреална и малку вознемирувачка, атмосфера што можеби изгледа тешко за публиката веднаш да ја прифати. Сепак, наместо да ги оттурне луѓето, овој необичен пристап ги привлече. Публиката остана целосно апсорбирана, гледајќи без прекин како се одвиваше настапот и ја откриваше својата чудна логика.
Меѓу странските изведувачи, фестивалот ги пречека Застава од Белград, Србија, и Мал Пре Мал од Ново Место, Словенија, внесувајќи регионална димензија во инаку претежно Македонската постава. За жал, последните закажани изведувачи, српските диџеи Шимеон и Шубс, не можеа да се качат на сцената поради неочекуван прекин на струјата што се случи за време на настапот на Мал Пре Мал.
Ова не беше прв настап на Застава во Македонија, дечките претходно имаат свирено во Скопје, но Расплет го означи нивниот прв настап во Кочани. Младиот белградски бенд пристигна со заразна енергија која брзо се прошири низ публиката. Нивниот настап беше динамичен и жив, предводен од суровост и интензитет кој растеше со секоја наредна песна. Колку повеќе енергија даваа тие, толку повеќе публиката возвраќаше. Имаше нешто извонредно искрено во нивниот настап. И покрај нивната младост, Застава веќе звучеше како дека имаат јасно разбирање за тоа кои се како бенд и што сакаат да комуницираат преку нивната музика. Тие свиреа со искреност што го направи настапот да се чувствува спонтан, а не вежбан, создавајќи постојана размена на енергија помеѓу сцената и публиката. Нивното присуство донесе нов вид на живот на Расплет, држејќи ги луѓето блиску до сцената, во движење, танцување и целосно ангажирани сè до последната песна.
Мал Пре Мал веќе станаа натурализирани во мaкедонската музичка сцена. Во овој момент, веројатно би можеле да им доделиме пасош и државјанство без многу двоумење. Како дел од нивната летна турнеја, словенечкиот бенд ги посети и Скопје и Кочани, а нивниот настап во Расплет беше еден од настапите што публиката особено ги очекуваше. И дефинитивно не не’ разочараа. Тие испорачаа нешто што отиде подалеку од конвенционален настап. Нивниот сет се чувствуваше како целосно аудиовизуелно искуство, каде што и музика и визуал создадоа уникатна атмосфера која е исклучиво нивна. Дополнително треба да се наопомене дека постои нешто особено фасцинантно во начинот на кој Мал Пре Мал ја окупираат сцената. Нивните движења, интеракции и целокупното присуство постојано ве тераат да се прашувате што ќе се случи следно. Гледањето станува речиси исто толку привлечно како и слушањето, никогаш не знаете точно каде води настапот, но ќе се најдете себеси како сакате да го следите каде и да ве однесе.
Расплет успеа да создаде атмосфера што тешко ќе се заборави. Aтмосфера изградена врз взаемна поддршка, љубов и чувство на заедништво што ги зближи публиката и изведувачите во текот на целата вечер. Сепак, фестивалот доживеа неочекувано и незаборавен крај. За време на настапот на Мал Пре Мал, струјата одеднаш ја снема. Наместо тука да запре ноќта, Расплет продолжи. Ниту музичарите ниту публиката не беа спремни да дозволат да заврши вечерта, па со преостанатата енергија и без да дозволат нарушување на расположението, Мал Пре Мал продолжи да настапува. Наскоро, им се придружија и други музичари и членови на публиката, постепено претворајќи ја сцената во простор што го делат сите. Она што следеше беше импровизирано продолжение на фестивалот, со луѓе што се собираа за да свират, пеат и да ја одржат енергијата жива и покрај неочеваниот технички проблем.
На чуден начин, прекинот на струјата многу добро го долови духот на Расплет, подобро од кој било планиран крај. Фестивалот не заврши затоа што снема струја - тој продолжи затоа што луѓето таму одбија да дозволат да заврши. А што се однесува на Мал Пре Мал, дечките го дадоа следниот коментар за искуството: „Како локалите и концертите да не беа доволно магични, прекинот на струјата покажа колку е блиска регионалната сцена и колку луѓето се навистина гладни за музика. „Расплет“, без сомнение, засекогаш ќе остане едно од најтоплите и незаборавни искуства што сме ги имале.“
Зад секој бенд што стапна на сцената, за секое светло, за секојa тонска проба, за секој постер, за секој човек во публиката и за секој убав момент, стоеја луѓе кои поминаа безброј часови работејќи за да го направат Расплет да се случи. Фестивали како Расплет не се појавуваат преку ноќ. Тие се градат преку работа што често останува невидена - преку планирање, импровизација, неспани ноќи, исцрпеност и тврдоглаво верување дека создавањето нешто значајно вреди за трудот. Затоа би сакала да го искажам најголемото браво до Дамјан Јорданов, Давид Лазаров, Сандра Горгиева, Ненад Стојанов, Марко Костадинов Крстев и Борис Медарски – тимот позади Расплет.
Браво за напорната работа, за трпението, за неуморната енергија и, најважно од сè, за верувањето дека Кочани заслужува ваков простор. Во културен пејзаж каде што понекогаш може да се чувствува полесно да не се прави ништо отколку да се обиде да се создаде нешто ново, изборот да се организира фестивал, да се соберат музичари, да се изгради публика и да се создаде заедница е чин на храброст. И можеби најубавото нешто во врска со Расплет е тоа што неговиот успех не може да се мери само со бројот на изведувачи или посетители. Може да се мери кај луѓето што танцуваа, кај младите музичари што пронајдоа сцена, кај пријателствата создадени меѓу сетови, кај уметниците што патуваа од други градови и земји и кај чувството дека, неколку часа, се создаваше нешто поголемо од која било индивидуа.
Дури и неочекуваниот крај, со прекин на струјата, и одбивање на музичарите и публиката да прекинат, се чувствуваше чудно соодветно. Расплет продолжи без струја затоа што енергијата што беше важна веќе беше таму. Таа постоеше кај луѓето на таа сцена, кај луѓето што стоеја пред неа и кај секој што доволно веруваше во музиката и заедницата за да продолжи.
Тоа е она што ги прави фестивалите како Расплет важни. Тие нè потсетуваат дека културата не секогаш има потреба од огромна сцена, огромни буџети или институционално одобрување. Понекогаш едноставно ѝ требаат неколку луѓе на кои им е доволно грижа за да започнат и доволно луѓе што се подготвени да застанат покрај нив.
Значи, браво за сите што го направија Расплет да се случи. За непроспиените ноќи, исцрпеноста, проблемите решени зад сцената и целата работа што публиката можеби никогаш нема да ја види. Ви благодарам што докажувате дека културата може да расте секаде каде што има луѓе кои се подготвени да ја создадат.
И ако Расплет ни покажа нешто, тоа е дека сè додека има луѓе кои се подготвени да кренат бучава, секогаш ќе има причина да се слуша.
As part of the summer cultural program in Macedonia, a large number of events and festivals take place. One of the more beautiful ones that adorns the summer is the Rasplet festival, which is held in the city of Kocani. Although this is only the second edition of the festival, Rasplet has already built its own community – musicians and listeners who unconditionally support the young guys behind this cultural gathering.
During the duration of the festival, Kocani becomes a place where different generations come together to support the festival's primary goal, i.e., to raise funds for victims of tragedies around the world, while also building solidarity among young people and helping to restore morale after such unfortunate events.
For those who have not yet experienced this festival firsthand, Rasplet is the physical embodiment of the life and work of Sara Jordanova. In addition to being a musician (Lomza and Korka), she is first and foremost a friend of the wonderful people who created this festival in her honor and is another young person who is an example of how culture builds solidarity among young people. Without young people and the culture they create, the scene has no soul. Their perseverance, energy, ideas and desire to build something from nothing are what keeps musical culture alive. The fight of young people is not against a specific institution or ideology, but against stagnation itself. The idea that nothing has to change, that nothing new needs to be created and that culture can simply disappear without anyone noticing. Festivals like Rasplet prove the opposite: that when young people create, organize, dance and come together, they turn spaces that might otherwise be neglected into places where culture is actively created. In honor of Sara, a speech was given at the opening, which was followed by the song "Every Breath You Take" by The Police, played by her friends. This is where the festival began.
Like the previous year, this year's repertoire was built around the alternative and independent music scene. Several bands from the Macedonian region participated in Rasplet, including Nemeza; Martin Dzorlev i Poljancite; Perseida; Golemata voda and Člen 16.
This edition of Rasplet was particularly special as it gave the audience the opportunity to discover Nemeza, a young band from Kočani. As the youngest band in the festival lineup, they left a surprisingly strong impression, proving that the local scene has a lot of fresh energy and potential. Rasplet describes their sound as “a mix of proto-punk and alternative rock, combining elements of garage rock” in their Instagram post announcing their performance. While this description captures some of the foundations of their sound, it only scratches the surface of what Nemeza brought to the stage. Their energy and dedication live is difficult to fully put into words. You really have to hear Nemeza live to experience the full picture and energy that these young musicians carry.
Perseida and Golemata Voda are bands that have already established themselves in the local scene, known for their infectious energy and the unique color of their sound. Their performances at Rasplet were less like introductions and more like reminders of why these bands have become such recognizable names in the alternative scene. Both bands bring a strong sense of identity to their music, creating performances that are hard to mistake for anyone else. Their presence also added a sense of familiarity to the festival, while still leaving enough room for their sound to feel fresh and exciting in a lively atmosphere.
On the other hand, we have Martin Dzorlev i Poljancite, as well as Člen 16. These two projects are a collection of musicians who have been adorning the alternative music scene for years. But it would be unfair to place their performances in the same category, first of all, because both are their own category. At the beginning, Martin Dzorlev i Poljancite created a deeply emotional atmosphere, carried by gentle melodies and heartfelt lyrics that were almost like lullabies for the audience. They opened the evening with warmth and tenderness that immediately attracted the listeners, and their music gently flowed through the space like a soft embrace. It was a wonderful and intimate start to the evening, creating an atmosphere that was less like a concert and more like a group emotional experience, emotional togetherness. On the other hand, Člen 16 definitely left the strongest impression of the evening, combining music and visuals into one cohesive experience. For some time now, the guys have established their sound on stage, establishing their own unique identity. Their sound is deeply rooted in experimentation and atmospheric arrangements that constantly challenge the audience’s expectations. At first glance, their performance had an almost Lynchian quality – strange, surreal and slightly unsettling, an atmosphere that might seem difficult for the audience to immediately accept. However, instead of pushing people away, this unusual approach attracted them. The audience remained completely absorbed, watching without interruption as the performance unfolded and revealed its strange logic.
Among the foreign acts, the festival welcomed Zastava from Belgrade, Serbia, and Mal Pre Mal from Novo Mesto, Slovenia, bringing a regional dimension to the otherwise predominantly Macedonian lineup. Unfortunately, the last scheduled acts, Serbian DJs Shimeon and Shubs, were unable to take the stage due to an unexpected power outage that occurred during Mal Pre Mal's performance.
This wasn’t Zastava’s first performance in Macedonia, the guys had previously played in Skopje, but Rasplet marked their first performance in Kocani. The young Belgrade band arrived with infectious energy that quickly spread through the audience. Their performance was dynamic and lively, driven by a rawness and intensity that grew with each song. The more energy they gave, the more the audience responded. There was something remarkably sincere about their performance. Despite their age, Zastava already sounded like they had a clear understanding of who they were as a band and what they wanted to communicate through their music. They played with an honesty that made the performance feel spontaneous rather than rehearsed, creating a constant exchange of energy between the stage and the audience. Their presence brought a new kind of life to Rasplet, keeping people close to the stage, moving, dancing and fully engaged until the very last song.
Mal Pre Mal have already become naturalized in the Macedonian music scene. At this point, we could probably grant them a passport and citizenship without much hesitation. As part of their summer tour, the Slovenian band visited both Skopje and Kocani, and their performance in Rasplet was one of the performances that the audience was particularly looking forward to. And they definitely did not disappoint. They delivered something that went beyond a conventional performance. Their set felt like a complete audiovisual experience, where both music and visuals created a unique atmosphere that is exclusively theirs.
It should also be noted that there is something particularly fascinating about the way Mal Pre Mal occupy the stage. Their movements, interactions and overall presence constantly make you wonder what will happen next. Watching becomes almost as engaging as listening, you never know exactly where the performance is going, but you find yourself wanting to follow it wherever it takes you.
Rasplet managed to create an atmosphere that will be hard to forget. An atmosphere built on mutual support, love, and a sense of togetherness that brought the audience and performers closer together throughout the evening. However, the festival came to an unexpected and unforgettable end. During Mal Pre Mal’s performance, the power suddenly went out. Instead of stopping the night there, Rasplet continued. Neither the musicians nor the audience were ready to let the evening end, so with the remaining energy and without allowing the mood to deteriorate, Mal Pre Mal continued to perform. Soon, other musicians and audience members joined them, gradually turning the stage into a space shared by all. What followed was an impromptu continuation of the festival, with people gathering to play, sing, and keep the energy alive despite the unforeseen technical problem.
In a strange way, the power outage captured the spirit of Rasplet very well, better than any planned ending. The festival didn't end because the power went out - it continued because the people there refused to let it end. And as for Mal Pre Mal, the guys had this to say about the experience: "As if the venue and concerts werent magical enough, the power outage made it obvious how tight the regional scene is and how genuinely hungry people are for music. Rasplet will, without a doubt forever stay as one of the most heartwarming and memorable experiences we had."
Behind every band that stepped on stage, for every light, for every sound check, for every poster, for every person in the audience and for every beautiful moment, there were people who spent countless hours working to make Rasplet happen. Festivals like Rasplet don’t happen overnight. They are built through work that often goes unseen – through planning, improvisation, sleepless nights, exhaustion and a stubborn belief that creating something meaningful is worth the effort. That’s why I would like to express my deepest congratulations to Damjan Jordanov, David Lazarov, Sandra Gorgieva, Nenad Stojanov, Marko Kostadinov Krstev and Boris Medarski – the team behind Rasplet.
Bravo for the hard work, for the patience, for the tireless energy and, most importantly, for the belief that Kocani deserves such a space. In a cultural landscape where it can sometimes feel easier to do nothing than to try to create something new, choosing to organize a festival, to gather musicians, to build an audience and to create a community is an act of courage. And perhaps the most beautiful thing about Rasplet is that its success cannot be measured solely by the number of performers or visitors. It can be measured by the people who danced, by the young musicians who found a stage, by the friendships formed between sets, by the artists who traveled from other cities and countries and by the feeling that, for a few hours, something bigger than any one individual was being created.
Even the unexpected ending, with the power outage, and the musicians and audience refusing to stop, felt strangely appropriate. Rasplet continued without power because the energy that mattered was already there. It existed in the people on that stage, in the people standing in front of it, and in anyone who believed in the music and the community enough to keep going.
That’s what makes festivals like Rasplet important. They remind us that culture doesn’t always need a huge stage, huge budgets, or institutional approval. Sometimes it just needs a few people who care enough to start and enough people who are willing to stand by them.
So, bravo to everyone who made Rasplet happen. For the sleepless nights, the exhaustion, the problems solved behind the scenes, and all the work that the audience may never see. Thank you for proving that culture can grow wherever there are people willing to create it.
And if Rasplet showed us anything, it's that as long as there are people willing to make noise, there will always be a reason to listen.
