Интервју со бендот Застава (Србија) | Interview with the band Zastava (Serbia)
Некои бендови се исклучиво поврзани само со одреден период, движење или тон, додека други, такви како Застава, со себе носат нешто поголемо – цела сцена, нејзината енергија и нејзиниот дух. Застава, кои доаѓаат од Белград, се млад бенд длабоко вкоренет во духот на DIY сцената. Со нивната сурова енергија, „sorry not sorry“ пристап и звук кој одбива удобно да се смести во еден жанр, Застава има изградено свое место во рамките на регионалниот андерграунд. Постои нешто освежувачко, директно во начинот на кој пристапуваат кон музиката: без премногу размислување, без обиди да се вклопат во формула и со интензитет што ве тера да разберете зошто музиката во живо е сè уште важна.
Откако ги видовме на фестивалот „Расплет“, сакавме да поразговараме за сè што стои зад таа енергија. Од растењето во рамките на DIY сцената и развојот кој го доживуваат како млад бенд, до турнеите, пронаоѓањето на нивниот звук и откривањето што всушност значи млад бенд да изгради живот околу музиката денес.
Седнавме со Застава да поразговараме за патот што го поминале досега, лекциите што ги научиле од турнеите, реалноста да се биде независен бенд и што ги поттикнува да продолжат напред.
T: За почеток, дали би сакале да се претставите за читателите и да ни кажете за вашиот бенд, Застава?
Здраво на сите! Ние сме Марија, Никола, Павле и Михаило, млад бенд со женски фронтмен од Белград, Србија. Нашиот звук и имиџ се силно под влијание на белградската сцена каде што пораснавме и еволуиравме. Сакаме да експериментираме со различни жанрови, вклучувајќи пост-хардкор, алт-рок, хардкор, пост-панк, инди и сè помеѓу. Свириме заедно две години, иако нашата моментална постава е стара помалку од една година. Многу се гордееме со нашите настапи во живо; таму навистина се поврзуваме со нашата музика. Неодамна објавивме сплит EP на повеќето платформи за стриминг, се надеваме дека ќе го проверите!
T: Значи, неодамна свиревте на фестивалот Расплет во Кочани. Морам да кажам дека вашиот сет беше одличен! Имате неверојатна енергија на сцената, а реакциите од публиката навистина го потврди тоа! Ова не беше ваш прв пат да свирите во Македонија, исто така имавте свирка со Укор во Македонскиот Паб ЅЕ во мај. Можете ли да ни кажете малку за вашето досегашно искуство свирејќи во Македонија? Каква беше енергијата на публиката? Дали свирењето во Кочани беше различно од она во Скопје? Кои се вашите мисли?
Навистина уживавме во двата наши концерта во Македонија. Чувствуваме дека сцената таму навистина се поврзува со нашиот звук и нашата склоност кон експериментирање на уникатни начини. Бидејќи и Србија и Македонија делат слични материјални услови и културни средини, нема голем јаз во тоа како ја разбираме и доживуваме музиката. Всушност, ние самите слушаме многу бендови од македонската сцена. Нашиот концерт во Македонскиот Паб ЅЕ во Скопје беше поинтимен. Тоа беше локален концерт организиран од неверојатниот колектив Otrov DIY, а публиката беше повеќе ориентирана кон хардкор бидејќи свиревме со Укор, beatdown HC бенд. Во Кочани, бевме подеднакво возбудени да свириме со толку неверојатни уметници на Расплет, што е навистина преубав настан организиран од прекрасни луѓе. Почувствувавме длабока конекција со публиката, како нашиот звук да комуницира со сите на посебен начин. Тоа беше и прв пат да изведеме нова песна што ја напишавме само еден ден пред фестивалот, што беше возбудливо, особено затоа што публиката реагираше толку добро! Вистински веруваме дека имате една од најдобро развиените сцени во екс-југословенскиот регион и сме многу среќни што бевме запознаени со неа во последните неколку месеци. Ги обожававме двата града и се надеваме дека ќе се вратиме што е можно поскоро!
T: На почетокот од годината имавте регионална турнеја „Прихвати Судбину“ заедно со Укор. Турнеите се едно од најважните искуства што можете да ги имате како бенд. Учите многу, и за себе и за вашиот бенд како целина. Можете ли да ми кажете малку за тоа искуство? Дали тоа што бевте заедно 24/7 го промени начинот на кој гледате што значи да се биде бенд?
Турнејата беше првпат да свириме регионално, што беше многу важен чекор за нас од кој научивме многу. Ова се случи во исто време кога го издадовме нашето прво ЕР, Харакири, сплит со Укор. Доживеавме многу различни сцени во регионот, со толку многу различни бендови и луѓе, што ни помогна да го разбереме сопствениот звук и како другите го перцепираат надвор од нашиот локален меур во кој обично работиме. Исто така, ни помогна да се вмрежиме со различна публика и да ја зајакнеме нашата врска со нашите луѓе и пријатели од сцената во Белград, која гордо ја претставувавме во други земји и градови. Исто така, се забавувавме многу патувајќи со Укор, нашите одлични пријатели, а исто така се зближивме многу едни со други!
Т: Можеш да вежбаш една песна сто пати, но не можеш да вежбаш како е всушност да се биде бенд кога си на пат. Во однос на изведувачкиот дел од турнејата, што е тоа што за свирките и изведувањето музика во живо ве научи патувањето, а што пробувалната никогаш не можела?
Се гордееме со енергетични настапи во живо, бидејќи тоа е местото каде што сè што правиме почнува да има најголема смисла. Турнејата беше еден вид парче од сложувалката што ги поврза сите сомнежи што ги имавме во себе претходно, како потврда за напорната работа што ја вложивме како бенд работејќи независно, како што прават повеќето уметници во Србија. Научивме како да соработуваме на поинтимно ниво и дека понекогаш мора да се храните од енергијата што ја дава публиката и да импровизирате, а не само да влегувате во свирката со осмислен план, бидејќи сè е непредвидливо на сцената. Затоа настапувањето во живо е толку забавно за нас.
Т: Сите сте доста млади, но од моето искуство слушајќи ве како свирите во живо, можам да видам дека вашиот музички идентитет веќе има многу специфично чувство за место. Кои делови од вашиот секојдневен живот влијаеја на вашиот музички идентитет? Дали првата идеја за тоа како ќе звучи Застава се промени со текот на времето?
За нас, градот и земјата во кои живееме, но и сè што се случува на глобално ниво, многу влијае на нас, не само во нашите приватни животи, туку и на начинот на кој пишуваме музика и се изразуваме на потсвесно ниво. Ние некако мешаме и комбинираме, без однапред осмислен концепт. Се обидуваме да се забавуваме што е можно повеќе, бидејќи сите слушаме толку многу различни работи. Чувствуваме како да сме изградиле идентитет базиран на агресија, но во исто време и еден вид нежност и сурова емоција. Мешавината од тешки прекини и мелодични рифови, со врескачки, но и меки вокали, ја претставува емоционалната состојба во која се наоѓаме во моментов и хаосот низ кој се обидуваме да се пробиеме во општеството. Ова е особено под влијание на последните две години промени во Србија. Како активни учесници во студентските протести, откривме дека овој период на активизам и промена во животната средина го дефинираше нашиот бенд повеќе од сè друго, додека продолжуваме да се движиме низ оваа пресвртница заедно, не само во рамките на нашиот бенд, туку и со целата заедница и луѓето што ги запознавме во текот на овој период.
Т: Тука во Македонија имавме многу голем подем на нови бендови и повеќето од нив се составени од помлади луѓе. Многу од нив започнуваат да се изложуваат на попрофесионалната страна на музичкиот бизнис - фестивали, промотери, турнеи. Сигурна сум дека е исто и за вас. Значи, моето прашање е како ја маневрирате деловната страна на тоа да бидете дел од бенд? Дали сте целосно сами вклучени во тоа или имате помош?
Како повеќето млади бендови во Србија, но и во регионот, ние работиме целосно независно, само преку помош на луѓето од нашата сцена. Многу сме благодарни на секој човек што ни помогна на кој било начин во минатото, особено со издавањето на нашето ЕР и турнеите. Ова нè научи за важноста на заедницата во музиката и нè тера да разбереме дека навистина е потребно село за да се направи нешто во овој момент.
Т: Досега сте се поврзале со повеќе DIY сцени во регионот. Свиревте во повеќе градови и имавте можност да ја изложите вашата музика на многу публики, мали и големи. Би сакала да ги чујам вашите мисли за важноста што ја има DIY сцената во поддршката на бендови во подем. Дали мислите дека DIY сцената всушност може да обезбеди одржлива иднина за младите музичари или е нешто што на крајот мора да го надминете?
Кога луѓето имаат ентузијазам да се организираат колективно, можностите се бесконечни. Ослободениот Студентски културен центар (СКЦ) во Белград беше одличен пример за тоа како може да се создаде процутена уметничка сцена за неколку месеци за време на студентските блокади. Тој обезбеди витална платформа за младите бендови да допрат до поголема публика, а ние имавме чест да свириме таму минатиот јуни. Неговиот последователен напад и затворање од страна на владата само докажуваат дека алтернативната култура се смета за закана за авторитетот бидејќи провоцира независна мисла. Младите луѓе копнеат по овие „трети простори“ за да изградат заедница, што ја прави DIY културата понеопходна од кога било. Се надеваме на преродба на оваа сцена во Белград и низ целиот регион.
Т: Би сакала да се вратам на темата за деловната страна на музиката. Јас менаџирам еден млад бенд овде, што го познавате и вие, и ја имам забележано растечката навика на луѓето во индустријата да очекуваат помладите бендови веќе да имаат фиксен звук и идентитет кога ќе почнат да свират, а честопати имаме луѓе кои ги споредуваат и потценуваат овие бендови. Моето прашање за вас е дали мислите дека постои растечки притисок врз младите музичари денес да го разберат целиот свој идентитет од самиот почеток - нивниот звук, имиџ, присуство на социјалните медиуми и сè помеѓу?
Апсолутно се согласуваме; справувањето со тој притисок како млад бенд беше еден од нашите најголеми предизвици. Го гледаме ова како последица на брзата комодификација на алтернативната култура, што е неизбежна работа со која се соочува секој бенд. Сепак, на крајот престанавме да се грижиме за надворешните перцепции за нашиот креативен процес. Сфативме дека само од нас зависи да се спротивставиме на овој менталитет. Ни требаше време да го пронајдеме нашиот звук и идентитет, а ние сè уште еволуираме. Не брзаме да сфатиме сè, бидејќи не веруваме дека итното дотерување е она што навистина е важно во музиката.
Т: И пред да завршиме. Моето последно прашање за вас е ако требаше да ја возите вашата следна турнеја во Стојадин од 1975 година, какви касети ќе носите со вас за да свират во позадина?
Марија:
Alexisonfire self titled
Mlata - Mlata je trso
Stevan st. Mokranjac - Rukoveti
Vein.fm - Errorzone
Boards of Canada дискографија
Никола:
Slowdive - Just For a Day
Brave Little Abacus - A Map Of The Stars
Husker Du - Zen Arcade
Boris - Pink
Sepultura - Roots
Павле:
Peelingflesh
Daft punk
Ceca
Михаило:
Miki Jevremović - Crni kofer i gitara
Marčelo дискографија
И тоа беа Застава! Големо фала до дечките што се потрудија да дадат толку одлични одговори! И обавезно чујте го нивното ЕР „HaraKiri“!
Some bands are exclusively associated with a certain period, movement or tone, while others, like Zastava, bring with them something bigger – an entire scene, its energy and its spirit. Zastava, hailing from Belgrade, are a young band deeply rooted in the spirit of the DIY scene. With their raw energy, “sorry not sorry” approach and a sound that refuses to be comfortably placed in a genre, Zastava have carved out a niche for themselves within the regional underground. There’s something refreshingly straightforward about the way they approach music: without overthinking it, without trying to fit into a formula and with an intensity that makes you understand why live music is still important.
After seeing them at the Rasplet festival, we wanted to talk about everything behind that energy. From growing up in the DIY scene and the development they’ve experienced as a young band, to touring, finding their sound and discovering what it really means for a young band to build a life around music today.
We sat down with Zastava to talk about the path they've taken so far, the lessons they've learned from touring, the reality of being an independent band, and what motivates them to keep going.
T: For starters, would you like to introduce yourselves for the readers and tell us about your band, Zastava?
Hi everyone! We are Marija, Nikola, Pavle, and Mihailo, a young, female-fronted band from Belgrade, Serbia. Our sound and image are heavily influenced by the Belgrade scene where we grew up and evolved. We love to experiment with various genres, including post-hardcore, alt-rock, hardcore, post-punk, indie, and everything in between. We've been playing together for two years, though our current lineup is less than a year old. We take great pride in our live performances; that's where we truly connect with our music. We recently released a split EP on most streaming platforms, we hope you'll check it out!
T: So, you recently played at Rasplet Festival in Kochani. I have to say your set was amazing! You guys have amazing energy on stage and the feedback from the crowd really confirmed that! This wasn’t your first time playing in Macedonia, you also had a gig with Ukor in Macedonian Pub DZE back in May. Can you tell us a little about your experience so far playing in Macedonia? How was the crowd’s energy? Was playing in Kochani different from Skopje? What are your guys’ thoughts?
We thoroughly enjoyed both of our gigs in Macedonia. We feel the scene there really connects with our sound and our penchant for experimenting in unique ways. Since both Serbia and Macedonia share similar material conditions and cultural settings, there isn't a big gap in how we understand and experience music. We actually listen to many bands from the Macedonian scene ourselves. Our gig at DZE in Skopje was more intimate; it was a local show organized by the amazing Otrov DIY collective, and the audience was more hardcore-oriented since we were playing with Ukor, a beatdown HC band. In Kochani, we were equally excited to play with such incredible artists at Rasplet, which is a truly heartwarming event organized by wonderful people. We felt a deep connection with the audience, as if our sound was communicating with everyone in a special way. It was also the first time we performed a new song we had written just a day before the festival, which was a thrill, especially since the crowd reacted so well! We truly believe you have one of the most well-developed scenes in the ex-YU region and are so glad to have been introduced to it over the past few months. We loved both cities and hope to return as soon as possible!
T: At the start of the year you had a regional tour “Prihvati Sudbinu” together with Ukor. Touring is one of the most important experiences you can have as a band. You learn a lot, both about yourselves and your band as a whole. Can you tell me a little about that experience? Did being together 24/7 change the way you see what being a band is?
The tour was the first time we played regionally, which was a very important step for us that we learned a lot from. This happened at the same time that we released our first EP, Harakiri, a split with Ukor. We experienced many different scenes in the region, with so many different bands and people, which helped us understand our own sound and how others perceive it out of our local bubble we usually work in. It also helped us network with different audiences and strengthened our bond with our people and friends from the scene in Belgrade, that we proudly represented in other countries and cities. We also had so much fun traveling with Ukor, our great friends, and we also bonded with each other a lot!
T: You can rehearse a song a hundred times, but you can't rehearse what it's like to actually be a band on the road. In terms of the performing part of touring, what did the road teach you that the rehearsal room never could about gigs and performing music live?
We pride ourselves in energetic live performances, as it's the place where everything we do starts to make sense the most. Touring was kind of the puzzle piece that connected everything we doubted about ourselves before, sort of like a confirmation of the hard work we put into as a band working independently, as most artists in Serbia do. We learned how to collaborate on a more intimate level, and that you have to sometimes feed off of the energy the audience provides and improvise, not just go into the gig with a thought out plan, because everything is unpredictable on stage. This is why performing live is so much fun for us.
T: You’re all quite young, but from my experience listening to you play live, I can see that your musical identity already has this very specific sense of place. Which parts of your everyday lives affected your musical identity? Was the first idea of what Zastava was gonna sound like changed over time?
For us, the city and country we live in, but also everything happening on a global scale affects us a lot, not only in our private lives, but the way we write music and express ourselves on a subconscious level. We kind of mix and match, without a thought out concept in advance. We try to have as much fun with it, as we all listen to so many different things. We feel like we have built an identity based on aggression, but at the same time a sort of gentleness and raw emotion. The mix of hard breakdowns and melodic riffs, with screaming but also soft vocals represents the emotional state we find ourselves in right now and the chaos we try to power through in society. This has been especially impacted by the last two years of change in Serbia. As active participants in the student protests, we found that this period of activism and environmental shift has defined our band more than anything else, as we continue to navigate this turning point together, not only within our band, but with the entire community and people we’ve met during this time.
T: Here in Macedonia we’ve had a large wave of new bands come up and most of them are consisted of younger people. A lot of them are starting to be exposed to the more professional side of the music business – festivals, promoters, touring. I’m sure it’s the same for you guys. So my question is how are you maneuvering the business side of being in a band? Are you completely hands-on by yourselves with it or you have help?
As most young bands in Serbia, but also the region, we operate totally independently, only through the help of the people in our scene. We are so thankful for every person that has helped us in any way in the past, especially with releasing our EP and touring. This taught us about the importance of community in music, and it makes us understand that it truly takes a village to do anything at this point.
T: So far you’ve connected to multiple DIY scenes in the region. You’ve played in multiple cities and have had the chance to expose your music to many crowds, small and large. I would love to hear your thoughts about the importance the DIY scene has in supporting up-and-coming bands. Do you think the DIY scene can actually provide a sustainable future for young musicians, or is it something you eventually have to move beyond?
When people have the enthusiasm to organize collectively, the possibilities are endless. The liberated Student cultural centre (SKC) in Belgrade was a prime example of how a flourishing art scene can be created in months during student blockades. It provided a vital platform for young bands to reach bigger audiences, and we were honored to play there last June. Its subsequent raid and closure by the government only prove that alternative culture is seen as a threat to authority because it provokes independent thought. Young people yearn for these "third spaces" to build community, which makes DIY culture more necessary than ever. We hope for a rebirth of this scene in Belgrade and across the region.
T: I'd like to go back for a moment to the topic about the business side of music. I manage a young band here that you guys know, and I’ve noticed this growing habit of people in the industry expecting younger bands to already have a set sound and identity when they start playing, and often times we have people comparing and undermining these bands. My question for you is do you think there's a growing pressure on young musicians today to have their entire identity figured out from the very beginning - their sound, image, social media presence, and everything in between?
We absolutely agree; navigating that pressure as a young band pressure has been one of our biggest challenges. We see this as a consequence of the rapid commodification of alternative culture, which is an inevitable thing every band faces. However, we eventually stopped caring about external perceptions of our creative process. We realized it’s only up to us to defy this mentality. It took time to find our sound and identity, and we are still evolving. We aren’t rushing to have everything "figured out," as we don't believe that instant polish is what truly matters in music.
T: And before we wrap it up. My last question for you guys is if you had to do your next tour in the 1975 Stojadin, what cassettes are you bringing with you to play in the background?
Marija:
Alexisonfire self titled
Mlata - Mlata je trso
Stevan st. Mokranjac - Rukoveti
Vein.fm - Errorzone
Boards of Canada discography
Nikola:
Slowdive - Just For a Day
Brave Little Abacus - A Map Of The Stars
Husker Du - Zen Arcade
Boris - Pink
Sepultura - Roots
Pavle:
Peelingflesh
Daft punk
Ceca
Mihailo:
Miki Jevremović - Crni kofer i gitara
Marčelo discography
And that was Zastava! Big thanks to the guys for making the effort to give such great answers! And be sure to listen to their EP "HaraKiri"!